Evlilik Nedeniyle İşten Ayrılan Kadın Kıdem Tazminatı Alabilir mi ?

Evlilik Nedeniyle İşten Ayrılan Kadın Kıdem Tazminatı Alabilir mi?

Normal şartlarda kendi isteğiyle işten ayrılan çalışan kıdem tazminatı alamaz. Ancak kanunda bunun bazı istisnaları bulunur. Bu istisnalardan biri de kadın çalışanın evlilik nedeniyle işten ayrılmasıdır. Gerekli şartları karşılayan kadın çalışan, evlendikten sonra belirli süre içerisinde iş sözleşmesini kendi isteğiyle sona erdirerek kıdem tazminatını talep edebilir.

Bu süreçte yalnızca “istifa ediyorum” şeklinde genel bir dilekçe verilmesi yerine işten ayrılma nedeninin açık şekilde evlilik olarak belirtilmesi önemlidir. İşverenler açısından da evlilik tarihi, çalışanın kıdem süresi, ayrılış tarihi ve ilgili belgelerin doğru şekilde kaydedilmesi gerekir. Basit İK ile personel bilgileri, evraklar ve işten ayrılış kayıtları merkezi şekilde yönetilerek çalışan süreçleri daha düzenli takip edilebilir.

Evlilik Nedeniyle İşten Ayrılan Kadın Kıdem Tazminatı Alabilir mi?

Evet.

1475 sayılı İş Kanunu'nun yürürlükte bulunan 14. maddesine göre kadın çalışan, evlendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde kendi isteğiyle iş sözleşmesini sona erdirirse gerekli diğer şartları da sağlaması halinde kıdem tazminatına hak kazanabilir.

Bu düzenleme normal istifadan farklıdır.

Normal istifada çalışan çoğu durumda kıdem tazminatı alamazken evlilik nedeniyle yapılan fesih kanunda özel olarak kıdem tazminatına hak kazandıran nedenlerden biri olarak düzenlenmiştir.

Ancak hakkın kullanılabilmesi için bazı şartların birlikte sağlanması gerekir.

Evlilik Nedeniyle Kıdem Tazminatı Alma Şartları Nelerdir?

Kadın çalışanın evlilik nedeniyle kıdem tazminatı alabilmesi için temel olarak şu şartlar aranır:

• çalışan kadın olmalıdır,
• geçerli ve resmî bir evlilik bulunmalıdır,
• iş sözleşmesi evlilik tarihinden itibaren bir yıl içinde sona erdirilmelidir,
• ayrılma nedeninin evlilik olduğu açıkça belirtilmelidir,
• aynı işverene bağlı çalışma süresi en az bir yıl olmalıdır.

Bu koşullardan özellikle bir yıllık süre ve en az bir yıllık kıdem sık karıştırılır.

Bunlar birbirinden farklı iki süredir.

Birincisi çalışanın işyerindeki kıdem süresidir.

İkincisi ise evlendikten sonra bu özel fesih hakkının kullanılabileceği süredir.

Evlilikten Sonra Kaç Ay İçinde İşten Ayrılmak Gerekir?

Kadın çalışan, resmî evlilik tarihinden itibaren bir yıl içerisinde bu hakkı kullanmalıdır.

Örneğin çalışan:

10 Mart tarihinde evlendiyse,

evlilik nedeniyle iş sözleşmesini sona erdirme hakkını takip eden yılın 10 Mart tarihine kadar kullanmalıdır.

Bir yıllık sürenin geçirilmesi halinde sırf evlilik gerekçesine dayanarak kıdem tazminatı talep etme hakkı ortadan kalkar.

Örneğin evliliğin üzerinden 1 yıl 2 ay geçmişse artık bu özel düzenlemeye dayanarak kıdem tazminatı talep edilemez.

Bu nedenle süre hesabında nikâh tarihi dikkatli kontrol edilmelidir.

Bir Yıllık Süre Düğün Tarihinden mi Nikâh Tarihinden mi Başlar?

Süre resmî evlilik tarihinden, yani resmî nikâhın gerçekleştiği tarihten itibaren hesaplanır.

Düğünün;

• daha önce yapılması,
• daha sonra yapılması,
• ayrı bir tarihte kutlama düzenlenmesi

bir yıllık süreyi değiştirmez.

İnsan kaynakları açısından kontrol edilmesi gereken tarih resmî evlilik belgesinde yer alan tarihtir.

En Az Kaç Yıl Çalışmış Olmak Gerekir?

Kıdem tazminatı hakkı için aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışma şartı bulunur.

Örneğin çalışan:

6 aydır çalışıyorsa ve evlilik nedeniyle ayrılıyorsa,

evlilik nedeniyle fesih hakkını kullanabilir ancak bir yıllık kıdem şartını tamamlamadığı için kıdem tazminatına hak kazanamaz.

Buna karşılık aynı işyerinde 3 yıldır çalışan ve üç ay önce evlenmiş bir kadın çalışan evlilik nedeniyle iş sözleşmesini sona erdirirse diğer şartlar da mevcutsa üç yıllık çalışma süresi üzerinden kıdem tazminatı hesaplanır.

10 Ay Önce Evlenen Kadın Kıdem Tazminatı Alabilir mi?

Evet.

Evlilik tarihinin üzerinden henüz bir yıl geçmemişse kadın çalışan bu özel fesih hakkını kullanabilir.

Örneğin çalışan 10 ay önce evlenmiş ve aynı işverende iki yıldır çalışıyorsa evlilik gerekçesiyle işten ayrılarak kıdem tazminatını talep edebilir.

Burada önemli olan fesih bildiriminin bir yıllık süre dolmadan yapılmasıdır.

1 Yıl 2 Ay Önce Evlenen Kadın Kıdem Tazminatı Alabilir mi?

Evlilik nedeniyle özel kıdem tazminatı hakkı açısından hayır.

Kanunda belirlenen bir yıllık süre geçmiş olur.

Çalışanın başka bir haklı fesih sebebi veya kıdem tazminatına hak kazandıran farklı bir ayrılış nedeni bulunuyorsa bunlar ayrıca ele alınabilir.

Ancak yalnızca evlilik gerekçesiyle bir yıldan sonra bu hak kullanılamaz.

Evlilik Nedeniyle İşten Ayrılma Dilekçesi Nasıl Yazılmalı?

Dilekçede iş sözleşmesinin evlilik nedeniyle sona erdirildiği açık şekilde belirtilmelidir.

Örneğin şu şekilde sade bir metin kullanılabilir:

“... tarihinde gerçekleştirmiş olduğum evliliğim nedeniyle 1475 sayılı İş Kanunu'nun 14. maddesi kapsamında iş sözleşmemi sona erdiriyorum. Doğmuş bulunan kıdem tazminatı ve diğer işçilik alacaklarımın tarafıma ödenmesini arz ederim.”

Dilekçede ayrıca;

• ad soyad,
• tarih,
• imza,
• işe giriş bilgisi,
• evlilik tarihi

bulunabilir.

Evlilik belgesi veya evliliği gösteren resmî kayıt da işverene sunulmalıdır.

Evlilik Cüzdanı İşverene Verilmeli mi?

İşverenin evlilik tarihini doğrulayabilmesi için evliliği gösteren bir belgenin sunulması gerekir.

Bu belge;

• evlilik cüzdanı örneği,
• nüfus kayıt örneği,
• evliliği gösteren başka bir resmî kayıt

olabilir.

Belgenin aslının işverende bırakılması yerine gerekli durumlarda örneği personel dosyasına alınabilir.

İnsan kaynakları ekipleri evlilik belgesini ve fesih dilekçesini ilgili çalışanın personel kaydıyla birlikte saklamalıdır.

Evlilik Nedeniyle İşten Ayrılmak İçin İşverenin Onayı Gerekir mi?

Hayır.

Bu hak kanundan kaynaklanır.

Şartları sağlayan kadın çalışan işverenin:

“İstifanı kabul etmiyorum.”

demesi nedeniyle bu hakkını kaybetmez.

İş sözleşmesini sona erdirme bildirimi tek taraflı bir irade açıklamasıdır.

Ancak çalışanın fesih bildirimini ve işverene ulaştığı tarihi gerektiğinde ispatlayabilecek şekilde hareket etmesi önemlidir.

Evlilik Nedeniyle Ayrılan Kadın İhbar Süresini Beklemek Zorunda mı?

Evlilik nedeniyle kullanılan özel fesih hakkında çalışan normal istifadaki ihbar sürelerini beklemek zorunda değildir.

Yani;

2 hafta,

4 hafta,

6 hafta,

8 hafta

şeklindeki normal bildirim süreleri evlilik nedeniyle yapılan bu özel fesihte uygulanmaz.

Kadın çalışan evlilik nedeniyle iş sözleşmesini sona erdirirken işverene ihbar tazminatı ödeme yükümlülüğüyle de karşılaşmaz.

Ancak çalışan da işverenden ihbar tazminatı talep edemez.

Evlilik nedeniyle ayrılışın temel sonucu kıdem tazminatı hakkıdır.

Evlilik Nedeniyle Ayrılan Kadın İhbar Tazminatı Alır mı?

Hayır.

Kadın çalışanın iş sözleşmesini kendisinin sona erdirdiği bu durumda ihbar tazminatı hakkı doğmaz.

İhbar tazminatı ile kıdem tazminatı farklı haklardır.

Kadın çalışan evlilik nedeniyle kıdem tazminatını alabilir ancak:

“İhbar süresi vermedim, ayrıca ihbar tazminatı da istiyorum.”

şeklinde bir talepte bulunamaz.

Aynı şekilde şartları uygun şekilde kullanılmış evlilik nedeniyle fesihte işverenin de çalışandan ihbar tazminatı istemesi söz konusu olmaz.

Evlilik Nedeniyle Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

Kıdem tazminatı çalışanın işyerindeki toplam kıdemi üzerinden hesaplanır.

Her tam çalışma yılı için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret esas alınır.

Bir yıldan artan süreler de orantılı şekilde hesaba dahil edilir.

Örneğin çalışan:

3 yıl 6 ay

aynı işverene bağlı çalışmışsa yalnızca üç tam yıl değil, kalan altı aylık dönem de hesaplamaya eklenir.

Kıdem tazminatı hesabında yalnızca çıplak maaş dikkate alınmaz.

Düzenli olarak verilen;

• yemek yardımı,
• yol yardımı,
• düzenli ikramiyeler,
• para ile ölçülebilen sürekli yan haklar

da şartlarına göre giydirilmiş ücret hesabına dahil edilebilir.

Ayrıca ödeme tarihinde geçerli kıdem tazminatı tavanı uygulanır.

Örnek Kıdem Tazminatı Hesabı

Örneğin bir kadın çalışan:

4 yıldır aynı şirkette çalışıyor,

evlendikten 5 ay sonra işten ayrılıyor,

giydirilmiş brüt ücreti 40.000 TL

olsun.

Tavanı aşmadığı varsayılırsa basit hesap:

4 × 40.000 TL = 160.000 TL brüt kıdem tazminatı

şeklinde olur.

Çalışanın 4 yıl 7 ay gibi tam yıl dışında ek çalışma süresi varsa bu süre de oranlı şekilde hesaba eklenir.

Gerçek hesaplama yapılırken fesih tarihindeki ücret ve kıdem tazminatı tavanı dikkate alınmalıdır.

Evlilik Nedeniyle Ayrıldıktan Sonra Başka İşte Çalışılabilir mi?

Evlilik nedeniyle işten ayrılıp kıdem tazminatı alan kadın çalışanın daha sonra başka bir işte çalışmaya başlaması tek başına hakkın kötüye kullanıldığı anlamına gelmez.

Evlilik nedeniyle fesih hakkının amacı çalışanın hayatı boyunca bir daha çalışmaması değildir.

Çalışma hakkı devam eder.

Dolayısıyla kadın çalışanın evlilik nedeniyle mevcut iş sözleşmesini sona erdirdikten sonra şartları değiştiğinde veya başka bir iş bulduğunda tekrar çalışma hayatına dönmesi mümkündür.

Ancak gerçekte evlilik hakkının muvazaalı veya kötü niyetli şekilde kullanıldığı olağan dışı durumlar ayrıca uyuşmazlık konusu olabilir.

Evlilik Nedeniyle Ayrıldıktan Hemen Sonra Başka İşe Girmek Kıdem Tazminatını Geri Ödetir mi?

Tek başına başka bir işyerinde çalışmaya başlamak kıdem tazminatının geri alınmasını gerektirmez.

Yargı uygulamasında da evlilik nedeniyle fesih hakkını kullanan kadının sonradan yeniden çalışmasının tek başına kötü niyet oluşturmadığı kabul edilmektedir.

Örneğin kadın çalışan;

• evliliği nedeniyle bulunduğu şehirden ayrılmış,
• eşinin bulunduğu şehre taşınmış,
• daha sonra orada başka bir iş bulmuş

olabilir.

Bu durum evlilik nedeniyle kullanılan fesih hakkını kendiliğinden geçersiz hale getirmez.

Erkek Çalışan Evlilik Nedeniyle Kıdem Tazminatı Alabilir mi?

Mevcut yasal düzenleme bu özel hakkı kadın işçiye tanımaktadır.

Dolayısıyla erkek çalışan yalnızca evlendiği gerekçesiyle kendi isteğiyle işten ayrıldığında bu düzenlemeye dayanarak kıdem tazminatı talep edemez.

Erkek çalışanın;

• emeklilik,
• askerlik,
• haklı nedenle fesih,
• işveren feshi

gibi farklı kıdem tazminatı nedenleri varsa bunlar ayrıca değerlendirilir.

İkinci Evlilikte de Kıdem Tazminatı Alınabilir mi?

Kanunda hakkın yalnızca ilk evlilik için kullanılabileceğine ilişkin bir ifade bulunmaz.

Bu nedenle şartları gerçekten oluşmuş yeni bir resmî evlilik söz konusuysa hakkın yalnızca “ilk evlilik” gerekçesiyle reddedilmesi genel kural değildir.

Ancak gerçekte hakkı elde etmek amacıyla yapılan muvazaalı işlemler ayrıca değerlendirilebilir.

Önemli olan gerçek bir evliliğin bulunması ve kanundaki bir yıllık sürenin bu resmî evlilik tarihinden itibaren kullanılmasıdır.

Nikâhtan Önce İşten Ayrılan Kadın Kıdem Tazminatı Alabilir mi?

Evlilik nedeniyle özel kıdem tazminatı hakkının kullanılabilmesi için önce evliliğin gerçekleşmiş olması gerekir.

Örneğin çalışan:

“Bir ay sonra evleneceğim, bugünden işten ayrılıyorum.”

diyerek bu düzenlemeye dayanamaz.

Çünkü kanundaki bir yıllık süre evlilik tarihinden sonra başlar.

Düğün hazırlıkları veya nişanlılık evlilik nedeniyle kıdem tazminatı hakkını tek başına doğurmaz.

Evlilik Nedeniyle Ayrılan Kadın Kullanılmayan Yıllık İzin Ücretini Alır mı?

Evet.

İş sözleşmesinin hangi nedenle sona erdiğinden bağımsız olarak çalışanın hak ettiği ancak kullanmadığı yıllık izin sürelerinin ücreti iş sözleşmesinin sona ermesiyle birlikte hesaplanmalıdır.

Dolayısıyla evlilik nedeniyle işten ayrılan kadın çalışan;

• kıdem tazminatı,
• kullanılmamış yıllık izin ücreti,
• ödenmemiş maaş,
• hak edilmiş fazla mesai,
• varsa diğer ücret alacaklarını

ayrıca talep edebilir.

Her alacağın kendi şartları ayrı değerlendirilir.

İşveren Kıdem Tazminatını Ödemezse Ne Yapılabilir?

Şartları karşılayan çalışan evlilik nedeniyle iş sözleşmesini sona erdirdiği halde işveren kıdem tazminatını ödemezse işçilik alacağı uyuşmazlığı ortaya çıkar.

Çalışan;

• fesih dilekçesini,
• evlilik belgesini,
• işe giriş ve çıkış kayıtlarını,
• bordroları,
• ücret kayıtlarını

saklamalıdır.

İşçilik alacaklarına ilişkin uyuşmazlıklarda zorunlu arabuluculuk süreci ve ardından şartlarına göre iş mahkemesi süreci gündeme gelebilir.

Özellikle işverenin evlilik tarihine veya fesih nedenine itiraz ettiği durumlarda yazılı belgeler önem kazanır.

Evlilik Nedeniyle İşten Ayrılışta SGK Çıkış Kodu Nedir?

Kadın çalışanın evlilik nedeniyle iş sözleşmesini sona erdirmesinde SGK işten ayrılış bildirgesinde Kod 13 – Kadın işçinin evlenmesi kullanılabilir.

Bu kod, normal istifa anlamına gelen Kod 03'ten farklıdır.

İnsan kaynakları birimi çıkış işlemini yaparken çalışanın gerçek işten ayrılma nedenini doğru kodla SGK'ya bildirmelidir.

İstifa dilekçesinde evlilik gerekçesi yazdığı halde SGK kaydında normal istifa kodunun kullanılması daha sonra çalışanla işveren arasında uyuşmazlığa neden olabilir.

İnsan Kaynakları Evlilik Nedeniyle İşten Ayrılışta Neleri Kontrol Etmeli?

İK ekibinin şu bilgileri birlikte kontrol etmesi gerekir:

• resmî evlilik tarihi,
• fesih dilekçesi tarihi,
• çalışanın işe giriş tarihi,
• toplam kıdem süresi,
• evlilik belgesi,
• kullanılmamış yıllık izinler,
• son ücret ve yan haklar,
• kıdem tazminatı hesabı,
• SGK işten çıkış kodu,
• son çalışma ve ödeme kayıtları.

Bu kayıtların ayrı Excel dosyalarında veya e-posta mesajlarında tutulması özellikle daha sonra bilgiye ulaşmayı zorlaştırabilir.

Basit İK ile İşten Ayrılış Kayıtlarını Düzenli Yönetin

Evlilik nedeniyle işten ayrılış sürecinde yalnızca çalışanın dilekçesinin alınması yeterli değildir.

Çalışanın;

• işe giriş tarihi,
• personel bilgileri,
• evrakları,
• izin bakiyesi,
• çalışma kayıtları,
• işten çıkış tarihi

gibi bilgilerinin de doğru olması gerekir.

Basit İK, personel süreçlerini merkezi şekilde yöneterek çalışanların işe girişinden işten ayrılışına kadar oluşan İK kayıtlarını tek panelde tutmanıza yardımcı olur.

Personel bilgilerini, izinleri, belgeleri ve diğer çalışan kayıtlarını farklı dosyalarda takip etmek yerine Basit İK'yı basitik.com üzerinden ücretsiz deneyebilir, insan kaynakları süreçlerinizi daha düzenli şekilde yönetebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Evlilik nedeniyle işten ayrılan kadın kıdem tazminatı alabilir mi?

Evet. Aynı işverende en az bir yıl çalışmış kadın işçi, evlilik tarihinden itibaren bir yıl içinde iş sözleşmesini evlilik nedeniyle kendi isteğiyle sona erdirirse kıdem tazminatına hak kazanabilir.

Evlilikten kaç ay sonra işten ayrılabilir?

Kadın çalışan resmî evlilik tarihinden itibaren bir yıl içerisinde istediği zaman bu hakkını kullanabilir.

Evlilik nedeniyle kıdem tazminatı için kaç yıl çalışmak gerekir?

Kıdem tazminatı hakkı için aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış olmak gerekir.

Evlilik nedeniyle ayrılırken ihbar süresi kullanılır mı?

Hayır. Evlilik nedeniyle özel fesih hakkını kullanan kadın çalışanın normal ihbar sürelerini beklemesi gerekmez.

Evlilik nedeniyle işten ayrılan kadın ihbar tazminatı alır mı?

Hayır. Bu fesih türünde kadın çalışan kıdem tazminatı alabilir ancak ihbar tazminatı talep edemez. İşveren de şartları uygun kullanılan evlilik feshi nedeniyle çalışandan ihbar tazminatı isteyemez.

Evlilik nedeniyle işten ayrıldıktan sonra başka işte çalışılabilir mi?

Evet. Sonradan başka bir işte çalışmaya başlanması tek başına evlilik nedeniyle alınan kıdem tazminatı hakkını ortadan kaldırmaz.

Erkek çalışan evlilik nedeniyle kıdem tazminatı alabilir mi?

Mevcut kanuni düzenlemede evlilik nedeniyle kendi isteğiyle ayrılıp kıdem tazminatı alma hakkı kadın çalışana tanınmıştır.

Evlilik nedeniyle işten ayrılış SGK kodu kaçtır?

Kadın işçinin evlilik nedeniyle işten ayrılışında SGK Kod 13 kullanılabilir.

Nikâhtan önce işten ayrılan çalışan evlilik tazminatı alabilir mi?

Hayır. Evlilik nedeniyle özel fesih hakkı resmî evlilik gerçekleştikten sonra doğar.

Evlilik nedeniyle işten ayrılan kadın yıllık izin parasını alabilir mi?

Evet. İş sözleşmesinin sona ermesiyle hak edilmiş ancak kullanılmamış yıllık izinlerin ücretleri ayrıca hesaplanır.