Raporlu İşçi Maaş Alır mı Hastalık Raporunda Ücret ve Rapor Parası Nasıl Hesaplanır ?

Hastalanan ve doktor tarafından istirahat raporu verilen çalışanların en çok merak ettiği konulardan biri raporlu işçi maaş alır mı sorusudur. Hastalık raporu alınması halinde çalışanın işe gitmediği günlerin ücreti her durumda doğrudan işveren tarafından ödenmez. Şartları sağlayan çalışanlara SGK tarafından geçici iş göremezlik ödeneği, yani günlük kullanımda bilinen adıyla rapor parası ödenebilir.

Rapor süresinin kaç gün olduğu, raporun hastalık nedeniyle mi yoksa iş kazası nedeniyle mi düzenlendiği, çalışanın prim günleri ve tedavinin ayakta veya yatarak yapılması ödeme açısından önemlidir. Basit İK, çalışanların izin, devam, rapor ve personel kayıtlarını merkezi şekilde takip etmek isteyen işletmelerin İK süreçlerini daha düzenli yönetmesine yardımcı olur.

Raporlu İşçi Maaş Alır mı?

Hastalık nedeniyle sağlık raporu alan bir çalışanın raporlu olduğu günlerde işverenin her durumda normal maaşını eksiksiz ödeme zorunluluğu bulunduğunu söylemek doğru değildir.

Çalışanın sağlık nedeniyle işe devam edemediği günlerde şartları sağlanıyorsa SGK tarafından geçici iş göremezlik ödeneği ödenir.

Hastalık halinde SGK ödemesi raporun:

üçüncü gününden itibaren başlar.

Bu nedenle sıradan hastalık nedeniyle alınan bir raporda ilk iki gün için SGK geçici iş göremezlik ödeneği ödemez.

İşverenin bu iki günlük süreyi veya raporlu dönemin tamamını ücretli sayıp saymayacağı ise çalışma biçimine, iş sözleşmesine, toplu iş sözleşmesine veya işyerindeki ücret uygulamasına göre değişebilir.

Rapor Parası Nedir?

Rapor parası, mevzuattaki adıyla geçici iş göremezlik ödeneği, sağlık nedeniyle geçici olarak çalışamayan sigortalının belirli şartları karşılaması halinde SGK tarafından yapılan ödemedir.

Geçici iş göremezlik;

• hastalık,
• iş kazası,
• meslek hastalığı,
• analık

gibi farklı nedenlerle ortaya çıkabilir.

Bu yazıda özellikle normal hastalık nedeniyle alınan istirahat raporlarına odaklanıyoruz.

Grip, ameliyat, enfeksiyon veya çalışanın geçici süreyle iş yapmasını engelleyen başka bir sağlık problemi nedeniyle yetkili sağlık kuruluşundan istirahat raporu verilmesi buna örnek olabilir.

Hastalık Raporunda SGK Kaçıncı Günden İtibaren Para Öder?

Normal hastalık halinde rapor parası üçüncü günden itibaren ödenir.

Örneğin çalışan:

1 günlük rapor aldıysa

SGK hastalık nedeniyle geçici iş göremezlik ödeneği ödemez.

2 günlük rapor aldıysa

Yine SGK tarafından hastalık raporu ödemesi yapılmaz.

3 günlük rapor aldıysa

SGK yalnızca üçüncü gün için ödeme yapabilir.

5 günlük rapor aldıysa

Şartların karşılanması halinde üçüncü, dördüncü ve beşinci günler olmak üzere toplam 3 gün için ödenek hesaplanır.

10 günlük rapor aldıysa

İlk iki gün çıktıktan sonra 8 günlük geçici iş göremezlik ödeneği gündeme gelir.

Bu kural normal hastalık hali içindir. İş kazası ve meslek hastalığında ödeme sistemi farklıdır.

2 Günlük Rapor Alınca Maaş Kesilir mi?

İnternette en sık aranan sorulardan biri budur.

Çalışanın normal hastalık nedeniyle iki günlük rapor alması halinde SGK bu iki gün için geçici iş göremezlik ödeneği ödemez.

Ancak buradan:

“Her işveren kesin iki günlük maaşı kesmek zorundadır.”

sonucu çıkarılmamalıdır.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın açıklamasına göre hastalık nedeniyle işe devam edilmeyen dönemlerde işveren tarafından ücret ödenmesine ilişkin genel bir zorunluluk bulunmaz; ancak iş sözleşmesi veya işletmenin ücret uygulaması farklı düzenleme içerebilir.

Bu nedenle iki günlük raporun bordroya nasıl yansıyacağı çalışanın ücret yapısına göre ayrıca kontrol edilmelidir.

İşveren Raporlu Günlerin Ücretini Ödemek Zorunda mı?

Genel kural olarak hastalık raporunun SGK tarafından karşılanan dönemlerinde işverenin ayrıca aynı günler için ücret ödeme zorunluluğu bulunmaz.

Ancak uygulamada farklı modeller bulunabilir.

Örneğin bazı işletmeler çalışanlarının maaşını eksiksiz ödemeye devam eder ve SGK'dan alınan geçici iş göremezlik ödeneğini daha sonra ücretle mahsuplaştırır.

Bazı işyerlerinde ise raporlu günler bordroda ayrı şekilde gösterilir.

Özellikle maktu aylık ücret uygulanan çalışanlarda konu ayrıca ele alınmalıdır.

Maktu Aylık Ücretle Çalışanlarda Rapor Nasıl Uygulanır?

Maktu aylık, çalışanın hastalık veya izin gibi belirli mazeret durumlarında da aylığının tam olarak ödendiği ücret yapısını ifade eder.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın açıklamalarında, maktu aylıkla çalışan işçinin rapor nedeniyle SGK'dan aldığı geçici iş göremezlik ödeneğinin işyerine iade edilmesi ve çalışanın aylığının tam ödenmesi şeklindeki uygulamaya yer verilmektedir.

Bu nedenle “rapor alan herkesin maaşı mutlaka kesilir” şeklindeki genel bir ifade doğru değildir.

Ücret sisteminin nasıl kurulduğu kontrol edilmelidir.

Rapor Parası Almak İçin Kaç Gün Prim Gerekir?

Normal hastalık nedeniyle geçici iş göremezlik ödeneği alınabilmesi için çalışanın belirli sigorta şartlarını karşılaması gerekir.

SGK'nın güncel açıklamasına göre:

• istirahat başladığında sigortalılık niteliğinin devam etmesi,
• raporun başladığı tarihten önceki 1 yıl içerisinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması,
• SGK tarafından yetkilendirilmiş hekim veya sağlık kurulundan istirahat raporu alınması

gerekir.

Bu nedenle yeni işe başlamış ve yeterli prim günü bulunmayan bir çalışanın sağlık raporu bulunmasına rağmen SGK rapor parası alamaması mümkündür.

90 Gün Prim Şartı Nasıl Hesaplanır?

Burada önemli olan yalnızca mevcut işyerindeki çalışma süresi değildir.

Raporun başladığı tarihten önceki bir yıllık dönemde SGK'ya bildirilmiş kısa vadeli sigorta prim günleri dikkate alınır.

Örneğin çalışan mevcut işyerinde yalnızca iki aydır çalışıyor olabilir.

Ancak bundan önce farklı bir işyerinde sigortalı olarak çalışmış ve son bir yılda toplam 90 günlük prim şartını karşılamışsa rapor parası hakkı oluşabilir.

Dolayısıyla sadece:

“Bu şirkette üç ayı doldurmadı.”

şeklinde değerlendirme yapmak doğru olmayabilir.

Rapor Parası Nasıl Hesaplanır?

Geçici iş göremezlik ödeneğinin hesabında çalışanın SGK'ya bildirilen prime esas kazancı kullanılır.

Güncel mevzuata göre ödeneğe esas günlük kazanç, hastalık nedeniyle iş göremezliğin başladığı tarihten önceki 12 aylık prime esas kazanç toplamının, bu kazançlara ilişkin toplam prim gün sayısına bölünmesiyle hesaplanır.

Örneğin çalışanın ilgili 12 aylık dönemde:

360.000 TL prime esas kazancı

ve

360 prim günü

olduğunu varsayalım.

Ödeneğe esas günlük kazanç:

360.000 / 360 = 1.000 TL

olur.

Bundan sonraki hesap tedavinin ayakta mı yoksa yatarak mı olduğuna göre değişir.

Ayakta Tedavide Rapor Parası Ne Kadar?

Hastalık nedeniyle ayakta tedavide geçici iş göremezlik ödeneği, hesaplanan günlük kazancın üçte ikisi üzerinden belirlenir.

Yukarıdaki örnekte günlük kazanç:

1.000 TL

ise günlük rapor parası yaklaşık:

1.000 × 2 / 3 = 666,67 TL

olur.

Çalışanın beş günlük hastalık raporu aldığını varsayalım.

İlk iki gün için hastalık ödeneği verilmediğinden:

5 - 2 = 3 ödeme günü

kalır.

Yaklaşık hesap:

666,67 × 3 = 2.000,01 TL

olur.

Bu yalnızca hesaplama yöntemini göstermek amacıyla hazırlanmış örnektir. Gerçek ödeme SGK kayıtları, prime esas kazançlar ve mevzuattaki sınırlar üzerinden hesaplanır.

Yatarak Tedavide Rapor Parası Ne Kadar?

Yatarak tedavilerde geçici iş göremezlik ödeneği günlük kazancın yarısı üzerinden hesaplanır.

Yine günlük kazancın 1.000 TL olduğunu düşünelim.

Günlük ödeme:

1.000 × 1 / 2 = 500 TL

olur.

Beş günlük normal hastalık raporunda ilk iki gün çıktıktan sonra üç gün için:

500 × 3 = 1.500 TL

örnek ödeme ortaya çıkar.

Ayakta ve yatarak tedavi dönemlerinin aynı rapor sürecinde birlikte bulunması halinde SGK hesabı ilgili günlerin niteliğine göre yapılır.

Son 12 Ayda 180 Günden Az Primi Olanlarda Hesap Değişir mi?

Evet.

Güncel mevzuatta geçici iş göremezlik ödeneğine ilişkin ayrıca bir üst sınır düzenlemesi bulunuyor.

Önceki 12 aylık dönemde 180 günden az kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş kişilerde rapor parasının hesabına esas alınacak günlük kazanç, raporun başladığı tarihteki günlük prime esas kazanç alt sınırının iki katını geçemez.

Bu düzenleme özellikle kısa süre önce yüksek ücretle çalışmaya başlayan kişilerde rapor parasının hesaplanmasında önem taşıyabilir.

Rapor Parası Brüt Maaştan mı Net Maaştan mı Hesaplanır?

Rapor parasının hesabı çalışanın banka hesabına geçen net maaş üzerinden doğrudan yapılmaz.

SGK kayıtlarında bulunan prime esas kazançlar dikkate alınır.

Bu nedenle:

“Net maaşım 35.000 TL, rapor param doğrudan 35.000 / 30 üzerinden hesaplanır.”

şeklindeki yöntem her zaman doğru değildir.

Bordroda SGK'ya bildirilen prime esas kazanç ve prim günleri esas alınır.

Rapor Parası Nereden Alınır?

4/a kapsamında çalışan sigortalıların geçici iş göremezlik işlemleri SGK'nın elektronik sistemleri üzerinden yürütülür.

Çalışan rapor parasının durumunu e-Devlet üzerinden 4A/4B İş Göremezlik Ödemesi Görme hizmetinden kontrol edebilir.

Burada;

• ödemenin oluşup oluşmadığı,
• ödeme tutarı,
• ödeme durumu

görülebilir.

Rapor alınmasının ardından ödemenin aynı gün hesaba geçmesi beklenmemelidir. Raporun sisteme işlenmesi ve SGK işlemlerinin tamamlanması gerekir.

Raporu İşverene Bildirmek Gerekir mi?

Elektronik sağlık raporlarının büyük bölümü sistem üzerinden görülebilse de çalışanın işvereni veya insan kaynakları departmanını raporu hakkında bilgilendirmesi önemlidir.

İşveren açısından çalışanın:

• hangi tarihler arasında raporlu olduğu,
• ne zaman işe döneceği,
• vardiya ve görev planının nasıl düzenleneceği

bilinmelidir.

Özellikle vardiyalı çalışanlarda rapor bilgisinin zamanında ulaşmaması personel planlamasını doğrudan etkileyebilir.

Raporlu Çalışan İşe Gidebilir mi?

Doktor tarafından belirli tarihler arasında istirahat raporu verilen çalışanın bu dönemde çalışmaması esastır.

Çalışanın hem raporlu gösterilip hem normal şekilde çalıştırılması geçici iş göremezlik işlemleri açısından sorun oluşturabilir.

İşverenlerin raporlu çalışanların çalışma kayıtları, vardiyaları ve devam bilgilerini doğru tutması bu nedenle önemlidir.

Raporlu Günler Devamsızlık Sayılır mı?

Geçerli sağlık raporuyla belgelenmiş bir istirahat süresi ile mazeretsiz devamsızlık aynı şey değildir.

Çalışanın yetkili sağlık kuruluşundan alınmış geçerli raporu bulunuyorsa ilgili günler personel kayıtlarında sağlık raporu kapsamında değerlendirilmelidir.

Bu nedenle personel devam takibinde;

• izin,
• rapor,
• mazeretsiz devamsızlık,
• hafta tatili,
• vardiya bulunmayan gün

gibi durumların birbirinden ayrılması gerekir.

Basit İK gibi merkezi personel yönetim sistemlerinde bu bilgilerin çalışan kaydıyla bağlantılı tutulması İK ekibinin güncel personel durumunu daha kolay görmesini sağlar.

Raporlu Günlerde Fazla Mesai Hesabı Yapılır mı?

Raporlu olunan süre çalışanın fiilen çalışmadığı bir dönemdir.

Bu nedenle raporlu günün normal çalışma veya fazla mesai kaydıyla karıştırılmaması gerekir.

Ay sonunda puantaj hazırlanırken:

• normal çalışma,
• rapor,
• izin,
• fazla mesai,
• devamsızlık

gibi personel hareketlerinin ayrı kaydedilmesi daha doğru sonuç verir.

Rapor Puantaja Nasıl İşlenir?

Personelin raporlu olduğu günlerin puantaj sisteminde normal çalışma günü olarak gösterilmesi gerçek çalışma kaydını bozabilir.

Puantaj hazırlanırken çalışanın:

• rapor başlangıç tarihi,
• rapor bitiş tarihi,
• toplam istirahat süresi,
• işe dönüş tarihi

kontrol edilmelidir.

Örneğin çalışan 10–14 Kasım arasında raporluysa bu günler puantajda sağlık raporu veya işletmenin kullandığı ilgili durum koduyla işaretlenebilir.

Bu sayede ay sonunda çalışma kayıtları kontrol edilirken raporlu günler mazeretsiz devamsızlıkla karışmaz.

Rapor Yıllık İzinden Düşülür mü?

Sağlık raporu ve yıllık ücretli izin farklı kavramlardır.

Çalışanın geçerli bir sağlık raporuyla istirahat ettiği dönemin otomatik olarak yıllık izin bakiyesinden düşülmesi doğru bir yaklaşım değildir.

Uzun süreli hastalık raporlarının yıllık izin hakkının kazanılacağı tarihe etkisi ise ayrıca değerlendirilir.

Çalışma Bakanlığı'nın açıklamalarında uzun süreli hastalık nedeniyle işe devam edilemeyen dönemlerin belirli bir kısmının yıllık izin kıdem hesabına etkisi olduğu belirtilmektedir.

Bu konu kısa süreli raporların yıllık izin bakiyesinden düşülmesiyle aynı değildir.

İş Kazasında İlk İki Gün Kuralı Var mı?

Hayır.

Normal hastalık hali ile iş kazası birbirinden ayrılmalıdır.

Hastalık halinde SGK ödeneği üçüncü günden itibaren verilirken iş kazası ve meslek hastalığı nedeniyle geçici iş göremezlikte ödeme her gün için yapılabilir.

İş kazasında ayrıca hastalık raporundaki gibi 90 günlük prim şartı da aranmaz.

Bu nedenle:

“Her raporun ilk iki günü ödenmez.”

ifadesi doğru değildir.

İlk iki günlük ödeme yapılmaması kuralı normal hastalık hali açısından değerlendirilmelidir.

3 Günlük Raporda Kaç Günlük Rapor Parası Alınır?

Normal hastalık nedeniyle üç günlük rapor alan ve diğer şartları karşılayan çalışana SGK tarafından yalnızca bir gün için geçici iş göremezlik ödeneği hesaplanır.

İlk iki gün için hastalık sigortasından ödeme yapılmaz.

5 Günlük Raporda Kaç Gün Para Alınır?

Normal hastalık halinde:

5 günlük rapor - ilk 2 gün = 3 ödeme günü

olur.

SGK şartlarını karşılayan çalışan için üç günlük ödeme hesaplanabilir.

10 Günlük Raporda Kaç Gün Para Alınır?

Normal hastalık halinde:

10 - 2 = 8 gün

üzerinden ödeme gündeme gelir.

Günlük ödeme tutarı çalışanın prime esas kazanç geçmişine ve tedavinin ayakta veya yatarak olmasına göre belirlenir.

Rapor Parası Maaştan Fazla Olabilir mi?

Geçici iş göremezlik ödeneğinin amacı çalışanın rapor dönemindeki gelir kaybını belirli ölçüde telafi etmektir.

Ödeme tam maaş üzerinden birebir yapılmaz.

Ayakta tedavide günlük kazancın üçte ikisi, yatarak tedavide yarısı üzerinden hesaplandığı için normal şartlarda çalışanın günlük normal kazancının tamamının yerine geçmez.

Ayrıca hesaplamada mevzuatta bulunan günlük kazanç ve ödeme sınırları uygulanır.

Raporlu Çalışanın Bordrosunda Nelere Dikkat Edilmeli?

İşveren ve insan kaynakları ekiplerinin raporlu çalışan için;

• rapor başlangıç ve bitiş tarihlerini,
• rapor türünü,
• fiilen çalışılan günleri,
• ücret sistemini,
• SGK bildirimlerini,
• varsa maktu aylık uygulamasını,
• puantaj kayıtlarını

birlikte kontrol etmesi gerekir.

Rapor bilgisinin yalnızca bir Excel hücresine yazılması personel sayısı arttığında yeterli olmayabilir.

Özellikle izin, vardiya, puantaj ve ücret süreçlerinin birbiriyle bağlantılı olduğu işletmelerde merkezi personel kayıt yapısı daha önemlidir.

Basit İK ile Rapor ve Personel Kayıtlarını Düzenli Yönetin

Çalışanın rapor aldığı tarihler insan kaynakları açısından yalnızca sağlık belgesinden ibaret değildir.

Rapor süresi;

• devam takibini,
• vardiya planını,
• puantajı,
• izin kayıtlarını,
• aylık personel kontrollerini

etkileyebilir.

Basit İK, çalışan bilgileri, izinler, çalışma kayıtları ve diğer insan kaynakları süreçlerini tek panelde yöneterek personel hareketlerini daha düzenli takip etmenize yardımcı olur.

Çalışanın hangi tarihlerde izinli, raporlu veya çalışıyor olduğunu farklı Excel tablolarından kontrol etmek yerine personel kayıtlarınızı merkezi şekilde yönetebilirsiniz.

İnsan kaynakları süreçlerinizi daha düzenli yürütmek için Basit İK'yı basitik.com üzerinden ücretsiz deneyebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Raporlu işçi maaş alır mı?

Hastalık raporu bulunan çalışanın raporlu günlerinde işverenin her durumda tam ücret ödeme zorunluluğu bulunmaz. Şartları sağlayan çalışanlara SGK tarafından üçüncü günden itibaren geçici iş göremezlik ödeneği ödenebilir. İş sözleşmesi veya maktu aylık uygulaması farklı sonuç oluşturabilir.

2 günlük raporda maaş kesilir mi?

Normal hastalık halinde SGK ilk iki gün için rapor parası ödemez. İşverenin bu günlerin ücretini ödeme durumu iş sözleşmesine, ücret sistemine ve işyerindeki uygulamaya göre değişebilir.

3 günlük raporda kaç günlük ödeme yapılır?

Normal hastalık nedeniyle üç günlük raporda SGK şartları karşılanıyorsa üçüncü gün için bir günlük geçici iş göremezlik ödeneği hesaplanır.

Rapor parası ne kadar?

Hastalık halinde ayakta tedavide ödeneğe esas günlük kazancın üçte ikisi, yatarak tedavide yarısı üzerinden günlük ödeme hesaplanır.

Rapor parası için kaç gün sigorta gerekir?

Hastalık nedeniyle geçici iş göremezlik ödeneğinde rapor başlangıcından önceki bir yıl içerisinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması gerekir.

Rapor parası nasıl hesaplanır?

Ödeneğe esas günlük kazanç, hastalık raporunun başladığı tarihten önceki 12 aylık prime esas kazançların toplamının bu kazançlara ilişkin prim ödeme günlerine bölünmesiyle hesaplanır. Sonrasında ayakta veya yatarak tedavi oranı uygulanır.

Rapor parası ne zaman başlar?

Normal hastalık halinde geçici iş göremezlik ödeneği raporun üçüncü gününden itibaren başlar.

İş kazasında ilk iki gün ödenmez mi?

Hayır. İş kazası ve meslek hastalığında geçici iş göremezlik ödeneği her gün için verilebilir. Normal hastalıktaki ilk iki gün kuralı iş kazasına aynı şekilde uygulanmaz.

Raporlu günler yıllık izinden düşer mi?

Sağlık raporu ile yıllık ücretli izin farklı personel durumlarıdır. Geçerli sağlık raporunun doğrudan yıllık izin bakiyesinden düşülmesi şeklinde genel bir kural bulunmaz.

Rapor parasını nereden görebilirim?

4/a ve 4/b kapsamındaki sigortalılar geçici iş göremezlik ödemelerini e-Devlet'teki İş Göremezlik Ödemesi Görme hizmetinden kontrol edebilir.