İşten Çıkış Kodları Nelerdir SGK İşten Ayrılış Kodları ve Anlamları

İşten Çıkış Kodları Nelerdir SGK İşten Ayrılış Kodları ve Anlamları

Bir çalışanın iş sözleşmesi sona erdiğinde yalnızca işten ayrılış tarihi değil, işten ayrılma nedeni de Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilir. Bu bildirim sırasında kullanılan SGK işten çıkış kodu; çalışanın istifa mı ettiği, işveren tarafından mı çıkarıldığı, emeklilik, askerlik, sağlık, devamsızlık veya başka bir nedenle mi iş ilişkisinin sona erdiğini gösterir.

İnsan kaynakları açısından doğru işten çıkış kodunun kullanılması önemlidir. Yanlış kod; çalışanın işsizlik ödeneği başvurusu, kıdem ve ihbar uyuşmazlıkları veya işten ayrılış kayıtlarının kontrolü sırasında sorun oluşturabilir. Basit İK, çalışanların işe girişten işten ayrılışa kadar personel bilgilerini, evraklarını ve İK kayıtlarını merkezi şekilde yönetmek isteyen işletmelere daha düzenli bir personel yapısı sunar.

SGK İşten Çıkış Kodu Nedir?

SGK işten çıkış kodu, iş sözleşmesinin hangi nedenle sona erdiğini gösteren numaradır.

İşveren, 4/a kapsamında çalışan personelin işten ayrılışını SGK'ya bildirirken uygun işten ayrılış nedenini seçer.

Örneğin;

03 kodu normal istifayı,

04 kodu işverenin haklı sebep bildirmeden yaptığı feshi,

05 kodu belirli süreli iş sözleşmesinin sona ermesini,

08 kodu emekliliği,

48 kodu ise İş Kanunu'ndaki belirli şartları taşıyan devamsızlık nedeniyle feshi

ifade eder.

Bu nedenle aynı şekilde “işten ayrılmış” görünen iki çalışanın SGK kayıtlarında tamamen farklı çıkış nedenleri bulunabilir.

SGK İşten Çıkış Kodları ve Anlamları

Güncel işten ayrılış kodları aşağıdaki şekilde kullanılır:

Listede 06 ve 07 numaralı işten çıkış kodları bulunmaz.

Ayrıca eski 29 kodu artık kullanılmaz.

SGK 29 İşten Çıkış Kodu Neden Kaldırıldı?

Eskiden Kod 29:

“İşveren tarafından işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı nedeni ile fesih”

şeklinde geniş bir fesih grubunu ifade ediyordu.

Ancak bu tek kod altında birbirinden oldukça farklı fesih nedenleri bulunuyordu.

SGK, 1 Nisan 2021 tarihli düzenlemeyle Kod 29'u kaldırdı ve İş Kanunu'nun 25/II maddesindeki nedenleri ayrı kodlara böldü.

Böylece 42–50 arasındaki kodlar kullanılmaya başlandı.

Kod 42 Ne Demek?

Kod 42, işçinin işe alınırken işvereni yanıltmasıyla ilgilidir.

Örneğin iş sözleşmesinin kurulması için zorunlu bir yeterliliğe sahip olmadığını bildiği halde sahip olduğunu söylemesi veya gerçeğe aykırı bilgi vermesi bu kapsamda gündeme gelebilir.

Bu kod, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25/II-a hükmüyle bağlantılıdır.

Kod 43 Ne Demek?

Kod 43;

işçinin işveren veya işverenin aile üyelerinin şeref ve namusuna dokunan söz veya davranışlarda bulunması ya da işveren hakkında asılsız ve şeref kırıcı isnatlarda bulunması durumları için düzenlenmiştir.

Kod 44 Ne Demek?

Kod 44, işçinin işverenin başka bir çalışanına cinsel tacizde bulunması durumunda kullanılan koddur.

Bu durum İş Kanunu'nun 25/II-c hükmünde düzenlenmiştir.

Kod 45 Ne Demek?

Kod 45;

• işverene,
• işverenin ailesine,
• başka bir çalışana

sataşma ile işyerine sarhoş veya uyuşturucu madde almış olarak gelme ya da işyerinde bu maddeleri kullanma durumlarını kapsar.

Kod 46 Ne Demek?

Kod 46 en çok dikkat çeken fesih kodlarından biridir.

Bu kod;

• güveni kötüye kullanma,
• hırsızlık,
• işverenin meslek sırlarını açıklama,
• doğruluk ve bağlılığa aykırı davranış

gibi durumlarla bağlantılıdır.

Kod 47 Ne Demek?

Kod 47, işçinin işyerinde yedi günden fazla hapis cezası gerektiren ve cezası ertelenmeyen bir suç işlemesi halinde kullanılabilir.

Kod 48 Ne Demek?

Kod 48 devamsızlık nedeniyle haklı fesih kodudur.

Ancak her işe gelmeme Kod 48 anlamına gelmez.

4857 sayılı İş Kanunu'ndaki şartlara göre işçinin izinsiz ve haklı sebebi olmadan;

• ardı ardına iki iş günü,
• bir ay içinde iki defa tatil gününü takip eden iş günü,
• bir ay içerisinde toplam üç iş günü

işe gelmemesi halinde bu fesih nedeni gündeme gelebilir.

Geçerli sağlık raporu veya onaylanmış izin bulunan günler otomatik olarak bu kapsama sokulmamalıdır.

Kod 49 Ne Demek?

Kod 49, işçinin yapmakla yükümlü olduğu görevleri kendisine hatırlatılmasına rağmen yapmamakta ısrar etmesi durumuyla ilgilidir.

Burada tek seferlik hata ile görevleri yapmamakta ısrar edilmesi birbirinden ayrılmalıdır.

Kod 50 Ne Demek?

Kod 50;

işçinin kendi isteği veya ihmali nedeniyle iş güvenliğini tehlikeye düşürmesi veya işyerindeki makine, tesis, eşya ya da başka varlıklarda kanundaki sınırı karşılayan ciddi zarar oluşturması durumuyla bağlantılıdır.

Kod 03 İstifa Ne Anlama Gelir?

SGK Kod 03:

Belirsiz süreli iş sözleşmesinin işçi tarafından feshi yani normal istifa

anlamına gelir.

Çalışan herhangi bir özel haklı fesih nedenine dayanmadan kendi isteğiyle ayrılıyorsa en sık kullanılan kodlardan biridir.

Normal istifada çalışan kural olarak işsizlik ödeneğine hak kazanmaz.

Ancak işçinin gerçekte haklı nedenle fesih hakkı bulunmasına rağmen yanlışlıkla Kod 03 bildirilmesi farklı bir uyuşmazlık oluşturabilir.

Bu nedenle işten ayrılış nedeni doğru belirlenmelidir.

Kod 04 İşten Çıkış Ne Demek?

Kod 04:

Belirsiz süreli iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı sebep bildirilmeden feshi

anlamına gelir.

Örneğin işverenin çalışanın 25/II kapsamındaki ağır bir davranışına dayanmadan normal fesih yoluyla iş sözleşmesini sona erdirmesi bu kod kapsamında olabilir.

Bu kod özellikle;

• ihbar süresi,
• ihbar tazminatı,
• kıdem tazminatı,
• işsizlik ödeneği

gibi haklarla bağlantılı olarak sık araştırılır.

Ancak her hakkın kendi yasal şartı ayrıca bulunur.

Kod 05 Ne Demek?

Kod 05, belirli süreli iş sözleşmesinin süresinin dolması nedeniyle sona ermesi durumunda kullanılır.

Örneğin altı aylık belirli süreli sözleşme, kararlaştırılan sürenin sonunda sona ermişse bu kod gündeme gelebilir.

Kod 08 Emeklilik Ne Demek?

Kod 08, emeklilik veya yaşlılık nedeniyle ya da toptan ödeme amacıyla işten ayrılma durumunda kullanılan koddur.

Emeklilik nedeniyle işten ayrılan çalışanın kıdem tazminatı şartları ayrıca kontrol edilir.

Kod 12 Askerlik Ne Demek?

Kod 12, çalışanın askerlik nedeniyle işten ayrılması halinde kullanılan koddur.

Muvazzaf askerlik nedeniyle iş sözleşmesinin sona ermesi kıdem tazminatı açısından da özel sonuç doğurabilir.

Kod 13 Evlenme Ne Demek?

Kod 13, kadın çalışanın evlilik nedeniyle iş sözleşmesini sona erdirmesinde kullanılan koddur.

1475 sayılı İş Kanunu'nun yürürlükte kalan kıdem tazminatı hükümlerindeki şartların bulunması halinde kadın çalışan, evlilik tarihinden itibaren belirlenen süre içerisinde iş sözleşmesini sona erdirerek kıdem tazminatına hak kazanabilir.

Kod 14 Ne Demek?

Kod 14, emeklilik açısından yaş şartı dışında gereken diğer koşulların tamamlanması nedeniyle işten ayrılışı ifade eder.

Uygulamada kıdem tazminatı amacıyla kullanılan önemli kodlardan biridir.

Kod 17 İşyerinin Kapanması Ne Demek?

Kod 17, işyerinin tamamen kapanması nedeniyle iş sözleşmesinin sona ermesinde kullanılır.

Çalışanın kendi isteğiyle ayrılmadığı bu gibi durumlarda kıdem, ihbar ve işsizlik ödeneği açısından diğer şartlar ayrıca kontrol edilir.

Kod 18 İşin Sona Ermesi Ne Demek?

Kod 18, belirli bir işin tamamlanması nedeniyle çalışanla olan iş ilişkisinin sona ermesi durumlarında kullanılır.

Özellikle proje veya belirli iş organizasyonlarında karşılaşılabilir.

Kod 22 Diğer Nedenler Ne Zaman Kullanılır?

Kod 22, diğer kodların kapsamına doğrudan girmeyen işten ayrılış nedenleri için kullanılan genel bir koddur.

Ancak “hangi kodu seçeceğim belli değil, 22 kullanalım” yaklaşımı doğru değildir.

Öncelikle iş sözleşmesinin gerçek sona erme nedeni belirlenmeli ve buna karşılık gelen özel kod varsa o kod kullanılmalıdır.

Kod 23 İşçi Tarafından Zorunlu Nedenle Fesih

Kod 23, işçinin zorunlu nedenle iş sözleşmesini sona erdirmesi durumunda kullanılır.

Bu durum normal istifadan farklıdır.

Kod 24 İşçi Tarafından Sağlık Nedeniyle Fesih

Kod 24, İş Kanunu kapsamında çalışanın sağlık nedenine dayanarak iş sözleşmesini sona erdirmesi halinde kullanılır.

Her sağlık sorunu bu kodun kullanılmasını sağlamaz.

Kanundaki fesih şartlarının gerçekten oluşması gerekir.

Kod 25 Ne Demek?

Kod 25;

işçi tarafından işverenin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı nedeniyle fesih

durumunda kullanılır.

Örneğin İş Kanunu'nun 24/II maddesi kapsamında şartları oluşan bir işçi feshi bu kodla bildirilebilir.

Bu nedenle Kod 25 ile Kod 03 birbirinden farklıdır.

Kod 03 normal istifadır.

Kod 25 ise işçinin işveren davranışına dayalı haklı feshiyle ilgilidir.

İşten Çıkış Kodu İşsizlik Maaşını Etkiler mi?

Evet, işten ayrılış nedeni işsizlik ödeneği açısından önemli bilgilerden biridir.

Ancak yalnızca SGK koduna bakılarak her durumda kesin sonuç çıkarılmamalıdır.

İŞKUR;

• işten ayrılış nedenini,
• prim şartlarını,
• son 120 günlük sigortalılık durumunu,
• son üç yıldaki primleri,
• diğer yasal koşulları

birlikte kontrol eder.

Örneğin normal istifa anlamına gelen Kod 03 ile ayrılan çalışan genel olarak işsizlik ödeneğine hak kazanmaz.

Buna karşılık işçinin kendi istek ve kusuru dışında işsiz kaldığı bazı fesih türlerinde diğer şartlar da karşılanıyorsa işsizlik ödeneği gündeme gelebilir.

İşten Çıkış Kodu Kıdem Tazminatını Belirler mi?

Kod önemli bir göstergedir ancak kıdem tazminatı hakkını tek başına kod oluşturmaz.

Asıl belirleyici olan iş sözleşmesinin gerçekte hangi nedenle sona erdiğidir.

Örneğin;

Kod 08 emeklilik,

Kod 12 askerlik,

Kod 13 kadın çalışanın evlilik nedeniyle ayrılması,

Kod 14 emeklilik için yaş dışındaki şartların tamamlanması

gibi nedenler kıdem tazminatı açısından özel düzenlemelere sahiptir.

Buna karşılık işverenin İş Kanunu 25/II kapsamındaki 42–50 kodlarıyla yaptığı ve hukuken geçerli olan haklı fesihlerde kıdem tazminatı doğmaz.

Yanlış İşten Çıkış Kodu Girilirse Ne Olur?

Yanlış kod hem çalışan hem işveren açısından sorun oluşturabilir.

Örneğin çalışan işveren tarafından normal şekilde işten çıkarılmış olmasına rağmen sistemde Kod 03 yani istifa görünüyorsa çalışanın işsizlik ödeneği başvurusunda sorun yaşaması mümkündür.

Benzer şekilde haklı fesih niteliğinde olmayan bir işten ayrılışın 42–50 kodlarından biriyle bildirilmesi de uyuşmazlık oluşturabilir.

Bu nedenle işten çıkış kodu;

• fesih yazısı,
• istifa dilekçesi,
• tutanaklar,
• personel kayıtları

ile uyumlu olmalıdır.

İşten Çıkış Kodu Değiştirilebilir mi?

Yanlış bildirim yapılmışsa işveren tarafından SGK kayıtlarının düzeltilmesi gündeme gelebilir.

İşverenin elektronik sistem üzerinden yapabileceği düzeltmeler için süre ve işlem türü önem taşır.

Sistem üzerinden değişiklik yapılamayan durumlarda SGK'ya başvuru gerekebilir.

İşçi ile işveren arasında işten ayrılış nedeni konusunda uyuşmazlık bulunuyorsa hukuki süreç de gündeme gelebilir.

Bu nedenle hata fark edildiğinde gecikmeden işlem yapılması daha doğru olur.

Çalışan İşten Çıkış Kodunu Nereden Görebilir?

Çalışanlar kendi sigortalılık ve işten ayrılış bilgilerini e-Devlet üzerinden kontrol edebilir.

İşten ayrıldıktan sonra;

• işten çıkış tarihini,
• hizmet kayıtlarını,
• SGK bildirimlerini

kontrol etmek özellikle işsizlik ödeneği başvurusu yapacak çalışanlar açısından faydalıdır.

Kayıt ile gerçek ayrılma nedeni arasında farklılık varsa işverenle iletişime geçilebilir.

İşten Ayrılış Bildirgesi Ne Zaman Verilir?

4/a kapsamında çalışan sigortalılar için işverenin Sigortalı İşten Ayrılış Bildirgesini, hizmet akdinin sona erdiği tarihi takip eden 10 gün içerisinde SGK'ya bildirmesi gerekir.

İşten ayrılış bildirgesinde işten ayrılma tarihiyle birlikte uygun çıkış nedeni de seçilir.

Bu nedenle insan kaynakları ekiplerinin fesih işlemi tamamlandıktan sonra SGK bildirimini son güne bırakmaması faydalıdır.

İşten Çıkış Kodunu Kim Belirler?

SGK bildirimini işveren veya yetkilendirilmiş işveren temsilcisi gerçekleştirir.

Ancak kod seçimi keyfi yapılmamalıdır.

Gerçek fesih nedeni;

• işveren fesih yazısı,
• çalışan istifa dilekçesi,
• sağlık veya askerlik belgeleri,
• emeklilik belgeleri,
• devamsızlık tutanakları,
• diğer işten ayrılış kayıtları

ile uyumlu olmalıdır.

Örneğin çalışan kendi isteğiyle normal istifa etmişse yalnızca işsizlik ödeneği alabilmesi amacıyla farklı kod bildirilmesi doğru değildir.

SGK İşten Çıkış Kodlarında 29 Neden Yok?

İnternette eski yazılarda hâlâ “29 çıkış kodu” ifadesi görülebilir.

Ancak Kod 29 artık güncel kod değildir.

SGK 2021 yılında bu kodu kaldırmış ve tek bir geniş fesih nedeni yerine İş Kanunu 25/II'nin alt bentleri için ayrı ayrı 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49 ve 50 kodlarını oluşturmuştur.

Bu nedenle güncel işlemlerde eski Kod 29 yerine gerçek fesih nedenine karşılık gelen kod kullanılmalıdır.

İK Ekipleri İşten Ayrılış Sürecinde Neleri Kaydetmeli?

Personelin işten ayrılması yalnızca SGK kodunun seçilmesinden ibaret değildir.

İnsan kaynakları ekibinin;

• son çalışma tarihini,
• işten ayrılma nedenini,
• istifa veya fesih belgesini,
• izin ve puantaj kayıtlarını,
• varsa kıdem ve ihbar hesaplarını,
• personel evraklarını,
• zimmet ve şirket ekipmanlarını,
• SGK işten ayrılış bildirgesini

birbiriyle uyumlu şekilde yönetmesi gerekir.

Özellikle çalışan sayısının yüksek olduğu işletmelerde bu kayıtların farklı Excel tablolarına dağılması işten ayrılan personelin geçmiş bilgilerine ulaşmayı zorlaştırır.

Basit İK ile İşten Ayrılış ve Personel Kayıtlarını Düzenli Yönetin

İşten çıkış kodu SGK bildiriminin yalnızca bir bölümüdür.

Çalışanın işe girişinden işten ayrılışına kadar;

• personel bilgileri,
• izinler,
• fazla mesailer,
• vardiyalar,
• evraklar,
• görev ve çalışma kayıtları

gibi birçok veri oluşur.

Basit İK, çalışan kayıtlarını merkezi şekilde yöneterek işten ayrılış sırasında ihtiyaç duyulan personel bilgilerine daha kolay ulaşmanıza yardımcı olur.

Aktif ve ayrılan çalışanları düzenli şekilde takip edebilir, personel evraklarını çalışan kayıtlarıyla birlikte saklayabilir ve insan kaynakları süreçlerinizi farklı dosyalar yerine tek panel üzerinden yönetebilirsiniz.

İnsan kaynakları ve personel süreçlerinizi daha düzenli yürütmek için Basit İK'yı basitik.com üzerinden ücretsiz deneyebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

SGK istifa kodu kaçtır?

Normal istifa için SGK işten çıkış kodu 03'tür. Kodun açıklaması belirsiz süreli iş sözleşmesinin işçi tarafından feshi yani istifadır.

Kod 04 ne demek?

Kod 04, belirsiz süreli iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı sebep bildirilmeden sona erdirilmesini ifade eder.

Kod 05 ne anlama gelir?

Kod 05, belirli süreli iş sözleşmesinin kararlaştırılan sürenin tamamlanması nedeniyle sona ermesini ifade eder.

Devamsızlık çıkış kodu kaçtır?

İş Kanunu'nun 25/II-g maddesindeki şartları karşılayan izinsiz ve haklı sebebe dayanmayan devamsızlık nedeniyle fesih Kod 48 ile bildirilir.

SGK 29 kodu hâlâ kullanılıyor mu?

Hayır. Kod 29, 1 Nisan 2021'de kaldırılmış ve yerine İş Kanunu 25/II kapsamındaki fesih nedenlerine göre Kod 42–50 getirilmiştir.

Emeklilik işten çıkış kodu kaçtır?

Emeklilik veya yaşlılık nedeniyle işten ayrılışta Kod 08 kullanılır. Emeklilik için yaş dışındaki diğer şartların tamamlanması nedeniyle ayrılış ise Kod 14 kapsamında olabilir.

Askerlik çıkış kodu kaçtır?

Askerlik nedeniyle işten ayrılış kodu 12'dir.

Evlilik nedeniyle çıkış kodu kaçtır?

Kadın işçinin evlilik nedeniyle işten ayrılışında Kod 13 kullanılır.

İşten çıkış kodu işsizlik maaşını etkiler mi?

İşten ayrılış nedeni işsizlik ödeneğinde önemlidir ancak tek başına kod yeterli değildir. Çalışanın prim şartları ve işsizliğin gerçek nedeni de İŞKUR tarafından kontrol edilir.

Yanlış işten çıkış kodu düzeltilebilir mi?

Hatalı bildirimlerde işveren tarafından SGK kayıtlarının düzeltilmesi mümkündür. İşçi ile işveren arasında ayrılma nedeni konusunda uyuşmazlık bulunuyorsa hukuki süreç gerekebilir.

SGK işten ayrılış bildirgesi kaç gün içinde verilir?

4/a kapsamındaki çalışanlar için işten ayrılış bildirgesinin hizmet akdinin sona erdiği tarihi takip eden 10 gün içerisinde SGK'ya verilmesi gerekir.